Dünyanın en önemli tarihi camileri

 

Yüzyıllar boyunca ibadethaneler her dinin vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur. Müslümanlar içinse camiler en değerli mimari yapılardandır. Dünyanın farklı bölgelerinden mimari, estetik ve tarihi açıdan önemli camilerini derledik.

 

HATİCE TUNÇ /ŞEHİRKÜLTÜR.COM

 

Selimiye Camii / Edirne

Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dediği Selimiye Camii, Sultan II. Selim’in emriyle 16. yy.’da yapılmıştır. Teknik mükemmelliği, boyutları ve estetik değerleriyle döneminin ve sonraki zamanların en muhteşem eseri olan cami, mimarlık sanatının en görkemli örneklerinden biri ve insanın yaratıcı dehasının bir başyapıtı olarak kabul edilmektedir. İnce ve zarif 4 minareye sahip büyük kubbesiyle oldukça görkemli Selimiye Camii, iç tasarımında kullanılan ve döneminin en iyi örnekleri olan taş, mermer, ahşap, sedef ve özellikle çini motifleri ve ince işçilikleri, kubbe ve kemerlerindeki kalem işleri ile de göz kamaştırıcı. Hesapsız, gelişi güzel konmuş tek bir taşın olmadığı Selimiye Camii mermer döşemeli avlusu ve yapıyla bağlantılı el yazması kütüphanesi, eğitim kurumları, dış avlusu ve arastası ile sanat türünün zirvesini temsil etmektedir.

 

Sultanahmet Camii / İstanbul

Sultan I. Ahmet tarafından Sedefkâr Mehmet Ağa’ya yaptırılan Sultanahmet Camii Türkiye’nin 6 minare ile inşa edilen tek camisidir. Klasik mimarinin denenmemiş unsurlarını kullanıp mimaride bir atılım gerçekleştiren Sedefkâr Mehmet Ağa, eserin planını kendisi çizmiş, bir kuyumcu titizliğiyle duvarlarını süslemiş, kapıları kendisi beğenmiş. Muhteşem İznik çinileri nedeniyle Sultanahmet’e Avrupalılar “Mavi Camii” diyor. Ayrıca caminin içi Diyarbakırlı Seyyid Kasım’ın yaptığı Kuran’dan sözler içeren hatlarla kaplı. Sultanahmet Camii ve Külliyesi, İstanbul’daki en büyük alana sahip yapılardan biridir. Külliye, medreseler, hünkâr kasrı, arasta, sebiller, türbe, darüşşifa, sıbyan mektebi, dükkânlar, hamam, çeşme, imarethane ve kiralık odalardan oluşuyor. Ancak bu yapıların bazıları günümüze kadar varlığını sürdürememiş.

 

Süleymaniye Camii / İstanbul

Osmanlı Devleti’nin en uzun süre hüküm süren padişahı Kanuni Sultan Süleyman tarafından Mimar Sinan’a yaptırılan eser, Mimar Sinan’ın kalfalık eseri olarak biliniyor. Tarihi Yarımada’nın üçüncü tepesinde bulunan Süleymaniye Camii’nin yapımı yedi yılda tamamlanmış. Dört minaresi Kanuni’nin İstanbul’da hüküm süren dördüncü, 10 şerefesi de Osmanlı’nın kuruluşundan itibaren 10. sultanı olduğunu gösteren Süleymaniye, içinde kervansaraydan medreseye, hamamdan hastaneye çok sayıda yapı barındırıyor. Yaklaşık 3 bin 500 metrekareye yayılmış olan caminin 5 kapısı var. Caminin arka avlusunda Sultan Süleyman’ın, yanında da eşi Hürrem Sultan’ın türbeleri var. Duvarlar Kuran’dan alınan ayetlerle süslü cami; İznik çinileri, sedef kakmalı ahşaplar, mermerler, hat yazılar ve kalem işleriyle dikkat çekiyor.

 

Kurtuba Camii / İspanya

Kurtuba’yı 785 yılında Endülüs Emevileri’nden I. Abdurrahman, cami olarak inşa etmiş, II. Abdurrahman ise genişletmiştir. Mihrap bölümünde İstanbul’dan getirilen Bizans mozaiklerinin yer aldığı yapı kırmızı ve beyaz çizgili kemerlerle desteklenmiş 800’den fazla mermer ve granitten yapılma kolondan oluşuyor. Kurtuba Camii’nin en güzel kısmı mihrabı ve minberidir. Mihrap at nalı şeklindedir. Mihrap kemerinin dayandığı sütunlar eşsiz güzelliktedir. Dünyanın en eski ve en büyük camilerinden Kurtuba Camii’nin avlusu Endülüs’ün her tarafında görebileceğiniz turunç ağaçlarıyla bezenmiştir. Cami, 1523 yılında bazı eklemeler yapılarak katedrale dönüştürülmüştür.

 

Divriği Ulu Camii / Sivas

Divriği Ulu Camii en eski yerleşimin Hititler Dönemi’ne kadar indiği Divriği’nde Ahmet Şah ve eşi Turan Melek tarafından yaptırılmıştır. İslam mimarisinin başyapıtları arasında sayılan iki kubbeli türbeye sahip cami ve ona bitişik hastaneden oluşmaktadır. Yapılar, mimari özelliklerinin yanı sıra, sergilediği zengin Anadolu geleneksel taş işçiliği örnekleriyle UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır. Mimarlığı Ahlatlı Hürrem Şah tarafından yapılan cami 16 sütunlu, 23 tonoz ve iki kubbe ile örtülü. Mihrabın biçiminin ve bezemelerinin Anadolu’da başka örneği yok. Kapılarda birbirini tekrarlamayan kabartma motifler, ışık-gölge oyunlarıyla çarpıcı bir etki yaratıyor. Cami ‘bilimin ve ilimin birleştiği yapı’ olarak nitelendiriliyor, Anadolu’nun El- Hamra’sı olarak biliniyor.

 

 

Büyük Mecidiye Camii / İstanbul

Halk arasında Ortaköy Camii olarak bilinen Büyük Mecidiye Camii Abdülmecit tarafından Nigoğos Balyan’a 1853 yılında inşa ettirilmiştir. 19. yüzyıldan Barok mimarinin en güzel örneklerinden biri olan caminin tek şerefeli iki minaresi vardır. Bütün selatin camilerinde olduğu gibi harim ve hünkar bölümü olmak üzere iki kısımdan oluşur. Mihrap mozaik ve mermerdendir, minber ise somaki kaplı mermer işçiliğidir. Duvarları beyaz kesme taştan yapılmış camide tek kubbenin duvarları pembe mozaiktendir. Ortaköy Meydanı’nın kuzey ucunda olan caminin güneyi ve batısı denizle çevrilidir.

 

Samarra Ulu Camii / Irak

İslam dünyasının en büyük cami yapılarından biri olan Samarra Ulu Camii, Mütevekkiliye Camii olarak da bilinir. Yapımında tuğla ve kerpiç kullanılan caminin minaresi oldukça ilginçtir. Kare tabana oturan dev boyutlu bu anıtsal minareye geniş bir rampa ile çıkılır. Samarra Ulu Camii’nin saray ve evlerde kullanılan çeşitli süslemeler arasından mermer tozu ve alçı karışımıyla yapılan “ıtuk” kabartmalar önemli bir yer tutar. İlk İslam cami planının anıtsal ölçüler içinde tekrarından ibaret olan caminin mimarisi basittir. Samarra Ulu Camii’nde aynı anda 150 bin kişinin bir arada namaz kılabildiği söylenir.

 

Putra Camii / Malezya

Malezya’da bulunan pembe minareli Putra Camii pembe granitten yapılmıştır ve tek seferde 15 bin kişinin namaz kılmasına imkân vermektedir. Cami üç ana işlevsel alandan meydana gelmektedir. Bunlar; namaz kılınan bölüm, avlu ve çeşitli tesisler ile değişik işlevler gören odalardır. Namaz kılma bölümü zarafetiyle ön plana çıkar ve sütun tarafından desteklenmektedir. En önemli özelliklerinden birisi de İslam’ın beş şartını temsil eden beş katı bulunmasıdır. Kubbenin altına denk gelen en yüksek nokta 75 metre civarındadır. Çeşitli dekoratif havuzlarla süslenmiş ve sütunlarla çevrelenmiş olan avlu devasa boyuttadır. Çarpıcı minaresi Bağdat’taki Şeyh Ömer Camisi’nin tasarımından etkilenmiştir. 116 metre yüksekliğiyle bölgedeki en yüksek minarelerden birisidir.

 

İslamabad Camii / Pakistan

Pakistan’ın İslamabad kentinde bulunan cami Faysal Camii olarak da bilinir. Dünyanın en büyük ve en gözde camilerinden biri olan İslamabad 5 bin m2 üzerine yapılmış 74 bin kişi kapasiteli bir camidir. 4 minaresi bulunan caminin minare yüksekliği ise 90 metredir. 1969 yılında düzenlenen proje yarışması sonucu 43 ülkeden gelen 17 proje arasından Vedat Dalokay’ın Kocatepe Camii için düşündüğü projenin yarışmayı kazanmasıyla yapılmıştır. 1986 yılında yapımı tamamlanan İslamabad Camii çağdaş İslam mimarisi eserlerindendir.






Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir